Federacja Przedsiebiorcy.pl w Zespole Roboczym ds. Komponentu Krajowego: mechanizm wsparcia polskich producentów już istnieje, ale działa w ułamku swojej możliwej skali

Przedstawiciel Federacji Przedsiębiorcy.pl uczestniczył 29 lipca w posiedzeniu Zespołu Roboczego ds. Komponentu Krajowego działającego przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców. Posiedzenie objęło dwa bloki tematyczne: komponent krajowy jako wyznacznik działań administracji publicznej oraz komponent krajowy w branży odnawialnych źródeł energii.

Federację reprezentował Robert Pacierpnik doradca Zarządu Federacji.

 

Ustalenia posiedzenia.

Rozpoczęto prace nad mapą polskich producentów oraz nad znakiem identyfikującym polskie technologie. Ustalono harmonogram prac i terminy przedstawienia pierwszych rekomendacji administracji rządowej.

Omówiono także zasady premiowania polskich produktów w programach dotacyjnych oraz stan prac rządowych nad inicjatywą „Local Content, z korzyścią dla Polski". Zaplanowano konsultacje z organizacjami przedsiębiorców w formie ankiety oraz wspólne prace z pozostałymi zespołami działającymi przy Rzeczniku MŚP.

Istotny wkład w merytoryczne przygotowanie dyskusji wniósł Adam Nocoń, prezes Izby Gospodarczej Urządzeń OZE.

 

Co zaobserwowaliśmy?

Programy wsparcia dla inwestorów prywatnych, takie jak Czyste Powietrze, Mój Prąd, Moje Ciepło, Ciepłe Mieszkanie czy Energia dla Wsi, realnie zmieniły polski rynek ciepła i fotowoltaiki. Jest to sukces, którego Federacja nie podważa. Każdy z tych programów ma jednak wspólną cechę: dofinansowanie przyznawane jest bez pytania o to, gdzie urządzenie zostało wyprodukowane i kto zapewni jego serwis w perspektywie kolejnych dziesięciu lat.

Jednocześnie zwracamy uwagę, że kierunek zmian nie jest w polskiej administracji nowy. Program Przydomowe Magazyny Energii, który startuje 4 września z budżetem miliarda złotych, jako pierwszy wprowadza premię za sprzęt wyprodukowany na terenie Unii Europejskiej. Uznajemy to za ważny precedens i chcemy to powiedzieć wyraźnie: w administracji dostrzeżono, że pochodzenie urządzenia ma znaczenie gospodarcze, nie tylko cenowe.

Skala tego rozwiązania pokazuje jednak, ile pracy pozostaje do wykonania. Premia wynosi 2 000 zł, przysługuje tylko jednokrotnie, niezależnie od liczby komponentów, i obejmuje albo magazyn energii, albo falownik hybrydowy. Przy typowej inwestycji rzędu 45 tys. zł stanowi to około czterech procent, co jest wartością zbyt niską, aby przeważyć różnicę cenową wobec urządzeń importowanych. W tym samym regulaminie magazyny ciepła muszą być wyprodukowane w Unii bez wyjątku, natomiast dla magazynów energii elektrycznej pochodzenie pozostaje jedynie bonusem.

Wniosek Federacji jest zatem następujący: mechanizm premiujący polskiego i europejskiego producenta już istnieje. Działa jednak w ułamku swojej możliwej skali.

 

Co postulujemy?

Federacja stoi na stanowisku, że narzędzia niezbędne do wzmocnienia tego mechanizmu w większości już funkcjonują i nie wymagają nowej ustawy, a jedynie konsekwentnego zastosowania:

listy urządzeń kwalifikowanych, obecne w programach dotacyjnych od lat, powinny zawierać udokumentowany udział wartości wytworzonej w Polsce i Unii, widoczny dla inwestora, a nie wyłącznie dla administracji;

poziom dofinansowania powinien być zróżnicowany w sposób, który nikomu nie zamyka dostępu do programu, ale premiuje wyżej produkcję realizowaną bliżej;

wymóg realnego zaplecza serwisowego i dostępności części zamiennych w kraju, z określonym czasem reakcji, chroni w pierwszej kolejności samego inwestora, ponieważ urządzenie nabywa się na dziesięć lat, nie na dzień montażu;

kryteria bezpieczeństwa danych i lokalizacji serwerów w sektorze energetycznym przestały być kwestią preferencji i stały się kwestią odporności systemu.

Podkreślamy przy tym, że prawo unijne ogranicza możliwość premiowania towarów wyłącznie ze względu na kraj pochodzenia. Nie ogranicza natomiast premiowania potwierdzonej jakości, dostępności serwisu, odpowiedzialności gwarancyjnej podmiotu działającego w Polsce ani spełnienia wymogów bezpieczeństwa. Są to kryteria mierzalne, weryfikowalne i odporne na zakwestionowanie, a jednocześnie realnie działające na korzyść krajowych producentów.

Kluczowe jest to, że dobrze opracowany zapis wystarczy przygotować raz, a następnie powtarzać w kolejnych naborach i kolejnych programach. Federacja postuluje zatem wypracowanie wzorca, nie poprawki do jednego regulaminu.

 

Dalsze prace.

Federacja Przedsiębiorcy.pl będzie uczestniczyć w pracach podzespołów branżowych, w szczególności w zakresie magazynów energii, oraz weźmie udział w konsultacjach prowadzonych w formie ankiety wśród organizacji przedsiębiorców. Kolejnym tematem, który podnosimy, są wagi kryteriów w postępowaniach o zamówienia publiczne. Kolejnym tematem, który podnosimy, są wagi kryteriów w postępowaniach o zamówienia publiczne. Nasza diagnoza jest prosta: miejsce w przepisach już jest, bo prawo dopuszcza kryteria pozacenowe. Brakuje praktyki i wytycznych. Zamawiający, który chciałby wzmocnić pozycję krajowego producenta, nie wie, jaką wagę bezpiecznie przypisać poszczególnym kryteriom, jak opisać je w specyfikacji i jak obronić wybór przed odwołaniem. Wybiera więc rozwiązanie najprostsze, czyli cenę.

O postępach prac będziemy informować.